O serialu

Jak powstał serial, kto za nim stał, jak trafił do Polski i co po nim zostało. Wszystkie fakty sprawdzone w źródłach.

Twórcy i produkcja

Serial wymyślili w 1989 roku magnat medialny Ted Turner (1938–2026) i Barbara Pyle — producentka, filmowczyni i działaczka ekologiczna, która w stacji TBS odpowiadała za politykę środowiskową. Chcieli stworzyć kreskówkę, dzięki której wyrośnie pokolenie młodych ludzi rozumiejących ekologię. Planetarian Pyle oparła na prawdziwych osobach, które poznała podczas prac przygotowawczych.

SezonyTytułProdukcjaLataOdcinki
1–3Captain Planet and the PlaneteersDiC Enterprises i Turner Program Services1990–199265
4–6The New Adventures of Captain PlanetHanna-Barbera1993–199648

W USA serial emitowały stacja TBS i inne stacje w syndykacji. Ostatni, szósty sezon trafił do amerykańskiej telewizji dopiero w 2006 roku — więcej w Odcinkach.

Planeteer Alert

Po każdym odcinku pokazywano co najmniej jeden krótki segment "Planeteer Alert". Postacie z serialu, często nawiązując do fabuły, podpowiadały widzom, co sami mogą zrobić dla środowiska i ludzi wokół siebie — tak, by byli "częścią rozwiązania, a nie zanieczyszczenia" (ang. part of the solution, not the pollution).

Nagrody

Serial zdobył dwie nagrody Environmental Media Awards, przyznawane produkcjom promującym ochronę środowiska — za odcinki "The Dream Machine" (1993) i "Gorillas Will Be Missed" (1994).

Gry, komiksy i zabawki

Gry wideo

W latach 1991–1993 ukazała się gra "Captain Planet and the Planeteers" w trzech zupełnie różnych wersjach: na konsolę NES (wydawca Mindscape), na komputery Amiga, Atari ST, ZX Spectrum i Amstrad CPC oraz na konsolę Sega Mega Drive — tę ostatnią wydano tylko w Europie i Australii. Firma Tiger wypuściła też przenośną grę LCD.

Komiksy

Marvel Comics wydał serię 12 zeszytów (od października 1991 do października 1992). W maju 2025 roku nową serię komiksową rozpoczęło wydawnictwo Dynamite Entertainment.

Zabawki

Od 1990 roku firma Tiger produkowała figurki Planetarian, złoczyńców i różnych wersji Kapitana Planety, a także pojazdy i pierścień z wymiennymi oczkami. Burger King dodawał do zestawów dla dzieci samochodziki z serialu.

Kapitan Planeta w Polsce

TVP2 i lektor (1991)

W Polsce serial zadebiutował 16 marca 1991 roku w TVP2 jako "Kapitan Planeta i planetarianie" — w wersji z lektorem, którym był Henryk Pijanowski. Początkowo emitowano go w soboty rano, około 8:15.

Polski dubbing (1998–2000)

Później powstał pełny polski dubbing, przygotowany przez studio Master Film w reżyserii Waldemara Modestowicza. Cartoon Network pokazywał od 1 czerwca 1998 roku sezony 4–6 jako "Nowe przygody Kapitana Planety", a TVN od 28 października 2000 roku sezony 1–2 jako "Kapitan Planeta". Trzeci sezon nigdy nie doczekał się polskiej wersji — zdubbingowano 100 ze 113 odcinków.

PostaćPolski głos
Kapitan PlanetaRobert Czebotar
GajaGrażyna Wolszczak
KwameJacek Rozenek
WheelerTomasz Bednarek (sezony 1–2), Piotr Adamczyk (sezony 4–6)
LinkaIzabella Bukowska
GiKatarzyna Tatarak
Ma-TiJacek Braciak

Lektorem w wersji dubbingowej był Tomasz Marzecki (sezony 1–2), a w "Nowych przygodach" Maciej Gudowski.

Złoczyńcy po polsku

W dubbingu większość złoczyńców dostała polskie imiona — zwykle dosłownie przetłumaczone z angielskiego:

OryginałPolska wersja
Hoggish GreedlyŻarłok Chciwiec
Duke NukemKsiążę Nuklem
Dr. BlightDoktor Zaraza
MALZŁY
Sly SludgeChytrus Szlam
Looten PlunderSzachraj Szwindel
Argos BleakArgos Ponurak
LeadsuitOłowiak
Captain PollutionKapitan Toksyna

Verminous Skumm i Ooze zachowali oryginalne imiona. Szczegóły polskiego dubbingu (daty emisji, studio, obsada, imiona postaci) pochodzą z Dubbingpedii — najobszerniejszej polskiej bazy dubbingu; główną obsadę potwierdza też serwis PolscyLektorzy.pl.

Dziedzictwo

Captain Planet Foundation

W 1991 roku powstała fundacja Captain Planet Foundation, finansowana na starcie z części dochodów ze sprzedaży gadżetów serialu — wynegocjowała to Barbara Pyle. Fundacja uczy dzieci i młodzież dbania o środowisko w praktyce: prowadzi m.in. szkolne ogrody (Project Learning Garden) i finansuje projekty młodych ludzi. Według danych fundacji wsparła już ponad 3300 takich projektów.

Aktorski serial Netflixa

W lipcu 2025 roku ogłoszono, że Netflix rozwija aktorski serial na podstawie kreskówki. Producentami są m.in. studio Appian Way Leonarda DiCaprio, Berlanti Productions Grega Berlantiego i Warner Bros. Television, a scenariusz pisze Tara Hernandez.

O obecności Kapitana Planety w popkulturze piszemy też w Ciekawostkach.